«ΣΕ ΜΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΧΟΥΝ ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ»

  Η έκτακτη συνάντηση του ομίλου στις 4/12, εν όψει των φιλικών  αγώνων με την αντίστοιχη ομάδα του Προτύπου ΓΕΛ Αναβρύτων, ήταν βέβαια εσπευσμένη και πιεσμένη  χρονικά, αλλά οδήγησε σε ορισμένα ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Εκτίθενται παρακάτω μερικά.

  Επιχειρηματολογία

  1.Η δημοκρατία ορίσθηκε μονοδιάστατα, χωρίς καμιά αναφορά στη διάκριση άμεσης και αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, ούτε στην κοινωνία των πολιτών, η οποία καλείται να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στις σύγχρονες αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες. 

  2.Η τοποθέτηση ότι η Ελλάδα είναι δημοκρατική χώρα από την Αρχαιότητα είναι χονδροειδής, καθώς ο ελληνικός κόσμος γνώρισε ποικίλες παλινδρομήσεις στην ιστορία του, ενώ για τον δημοκρατικό χαρακτήρα θεσμών όπως οι κοινότητες της Τουρκοκρατίας συνεχίζονται μέχρι σήμερα οι αντιπαραθέσεις των ιστορικών.

  3.Ο ρηχός ορισμός, τον οποίον υιοθέτησαν και οι δύο ομάδες, δεν επέτρεψε την άνετη εκδίπλωση των επιχειρημάτων τους. Όταν, για παράδειγμα, μια ομάδα  επιχειρηματολογεί (σωστά) ότι υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι συμμετοχής στα κοινά, πέρα από τη συμμετοχή στις πάγια θεσμοθετημένες διαδικασίες, προδίδει ότι αντιλαμβάνεται τη δημοκρατία αρκετά ευρύτερα, χωρίς όμως αυτό να αποτυπωθεί στον ορισμό.

  4.Η αναφορά στα πολιτικά δικαιώματα και το καθήκον του πολίτη να ενημερώνεται για τα κοινά αποτελούν ασφαλώς μια καλή βάση για την επιχειρηματολογία του Λόγου, αλλά η απλή αναφορά τους δεν αρκεί για να ολοκληρωθούν τα επιχειρήματα. 

     Ως προς τα πολιτικά δικαιώματα, ήταν δυνατή η κριτική στη διάκριση καθήκοντος και δικαιώματος. Η άσκηση των πολιτικών δικαιωμάτων σε μια δημοκρατία που δεν κινδυνεύει να μετατραπεί σε παρωδία δεν βρίσκεται απλώς στη διακριτική ευχέρεια του πολίτη, αλλά συνιστά και καθήκον του. Και εδώ βέβαια υπάρχει αντίλογος: εάν αθροισθούν τα ποσοστά των κομμάτων που μένουν εκτός Βουλής λόγω του ορίου του 3% δίνουν διψήφιο αριθμό  τα τελευταία χρόνια και αποκαλύπτουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό του λαού δεν κατορθώνει να εκπροσωπηθεί. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να αντιμετωπισθεί είτε με επανεξέταση του ορίου (όλες οι παρατάξεις παραδέχονταν πχ. ότι η Βουλή της περιόδου 1985-89 είχε εμπλουτισθεί από το ΚΚΕ εσωτερικού με τον Λεωνίδα Κύρκο, που είχε εκλεγεί με κάτι παραπάνω από 2%) είτε με σύμπηξη ευρυτέρων συμμαχιών στη βάση συναινέσεων.

     Το καθήκον της ενημέρωσης έπρεπε επίσης να προεκταθεί κατάλληλα ως προϋπόθεση της συμμετοχής τα κοινά και να εμπλουτισθεί με αναφορές στις δυνατότητες της κοινωνίας των πολιτών.

   5.Ο Αντίλογος θα δυσκολευθεί αρκετά να απαντήσει στο επιχείρημα ότι η ευθύνη των πολιτών δεν ταυτίζεται με τη συμμετοχή στις αντιπροσωπευτικές διαδικασίες. Αναγκαστικά θα πρέπει να υιοθετήσει μια απαισιόδοξη θεώρηση των προσπαθειών που κατέβαλαν διάφοροι πολίτες για την εμβάθυνση της δημοκρατίας. Πχ. οι δημιουργοί των Wikileaks ανήκαν στους πολίτες που πίστευαν ότι η εμβάθυνση της δημοκρατίας μέσα από την  ενημέρωση της κοινωνίας είναι και δική τους ευθύνη. Αυτό που εισέπραξαν ήταν ένας διεθνής ορυμαγδός διώξεων, ενώ κατά τραγική ειρωνεία υποστηρικτές βρήκαν ανάμεσα σε πολιτικούς κύκλους που αμφισβητούν τον πολιτικό πολιτισμό της εποχής μας ή και την ίδια τη δημοκρατία.

  Έκφραση

   1.Η τρέχουσα έκφραση «παραθυράκια του νόμου» μπορεί να αντικατασταθεί με τις «νομιμοφανείς διαδικασίες ή μεθόδους» ή «εκμετάλλευση του γράμματος της νομοθεσίας, καμιά φορά σε βάρος του πνεύματος».

    2.Η έκφραση «λόγω ότι» είναι παντελώς αδόκιμη και πρέπει να χρησιμοποιείται είτε ένα απλό «επειδή» κτλ., είτε «λόγω (του γεγονότος) ότι».

   3.Αδόκιμη είναι επίσης και η χρήση του «όπου» για την εισαγωγή κάθε είδους δευτερευουσών προτάσεων. Το «όπου» ισοδυναμεί με το «που» μόνο στη γλώσσα της Τουρκοκρατίας! Θα πρέπει κάθε φορά να χρησιμοποιείται η κατάλληλη εισαγωγή. Πχ. σε προτάσεις του σκοπού «για να», του συμπεράσματος «ώστε», αναφορικές «ο οποίος», «του οποίου» και αν ειλναι εμπρόθετο «με τον οποίο», «για τον οποίο» κτλ.

   Ύφος

   Για μια ακόμη φορά παρατηρήθηκε σήμερα ότι η υποτιθέμενη Αχίλλειος πτέρνα των περισσοτέρων μαθητών, δηλ. η υποβολή εύστοχων ερωτήσεων και η παροχή εύστοχων απαντήσεων, αποδεικνύεται το ισχυρότερο σημείο της ομάδας. Αντίθετα, προβληματισμούς δημιουργεί η δυσκολία ορισμένων μαθητών να διατυπώσουν επιχειρήματα που έχει επεξεργασθεί η ομάδα και έχουν σημειωμένα μπροστά τους. Το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπισθεί με τη σύνταξη  λιτών και περιεκτικών σημειώσεων. Οπωσδήποτε πάντως ο μαθητής πρέπει να καταλαβαίνει καλά αυτά που λέει.