Ένα κομβικό ερώτημα που τίθεται εύλογα σχετικά με τον «Δαρείο» του Καβάφη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταστροφή της ποιητικής πρόθεσης, δηλαδή την απόδοση στον ποιητικό ήρωα (Δαρείο) «υπεροψίας και μέθης». Η αφορμή είναι φανερή: ο ποιητής Φερνάζης πληροφορείται ότι οι Ρωμαίοι έχουν εξαπολύσει επίθεση κατά του Πόντου και αναλογίζεται τα αποτελέσματα της απροσδόκητης πολεμικής κατάστασης για την προσωπική του ασφάλεια, αλλά και την τύχη των προσωπικών του φιλοδοξιών. Ο στρατός του βασιλιά Μιθριδάτη είναι υποδεέστερος του Ρωμαϊκού, η οχύρωση της Αμισού, όπου ζει ο Φερνάζης, αδύναμη και βέβαια η επίσημη παρουσίαση του ποιήματος στον Μιθριδάτη αναβάλλεται επ᾽ αόριστον. Η αναβολή, συνοδευόμενη από τον κίνδυνο της υποδούλωσης ή του θανάτου, διαταράσσει το ιδεώδες αφήγημα της ζωής του ποιητή. Τι μεσολαβεί όμως έτσι ώστε να αλλάξει κιόλας η σκιαγράφηση του Δαρείου; Η απάντηση θα πρέπει να αναζητηθεί στην εξέταση της σχέσης ανάμεσα στην εποχή του Φερνάζη και την ...